Boekblad, Paul Vink
Verhelderende spiegel voor strategie-afdeling, Leo Groosman
Inhoudelijk betekent deze bundeling opstellen een ware aanwinst voor het in het Nederlands geschreven management-assortiment.
Evenals in het eerder verschenen Kennis en Management is gekozen voor een thematische opzet in vier clusters:sociologisch, historisch en cultuurfilosofisch; bedrijfseconomie en marketing; algemene economie; netwerkbenadering en systeemtheorie. De bijdragen hebben een verfrissende beschouwelijk niveau en zijn erop gericht gezichtspunten te ontwikkelen, die kunnen helpen de grote lijn terug te vinden binnen het vak van stategische beleidsvorming en de organisatiekunde.
Paul Vink, Boekhandel Los (Bussum)
door Leo Groosman
Multinationale, sterk gediversificeerde ondernemingen doen er goed aan kennis te nemen van het boek 'De grote lijn - Strategie en strategisch management' (Scriptum, ISBN 90-5594300-2). In de achter ons liggende veertig jaar hebben talloze ondernemingen geworsteld met een vraagstuk als: waar willen we met onze organisatie naar toe? Strategie dus. En hoe kunnen we daarop invloed uitoefenen? Met strategisch management. Over die worsteling is een stroom min of meer wetenschappelijke literatuur verschenen. Daarvoor is geput uit door grote ondernemingen opgedane ervaringen (General Electric en IBM) én uit stelselmatige verdieping van wetenschappelijke inzichten. Dit boek is een zeer verdienstelijke poging om vrij systematisch de ondernemingsstrategie-geschiedenis kritisch de revue te laten passeren. Onder een strenge redactie is gepoogd een aantal verbanden te leggen. Vierentwintig auteurs hebben hun visie gegeven op deelgebieden. De twintig hoofdstukken zijn in vier clusters ingedeeld:
1. sociologisch/historisch/cultuurfilosofisch; 2. Bedrijfseconomisch/marketing-, 3. Algemeen/bedrijfseconomisch, en 4. Netwerken/systeembenadering.
Met dertig jaar ervaring in uiteenlopende functies bij een grote multinational is het mogelijk de inzichten enigszins te toetsen. Het gaat om vraagstukken als: hoe richt je een organisatie in die de nationale grens overschrijdt? Hoe bestuur je diversificatie? Hoe word je een echte multinational en welke autonomie verschaf je aan in andere landen geïntegreerde product/marketing-activiteiten? Wanneer moet je nationale autonomie terugdraaien en gaan besturen langs de product-as? Waar en wanneer ontstaan heftige discussies over organisatievormen, structuurvraagstukken en cultuur? Waarom moet je na decennialang diversificeren terug naar de core-business (dat wat je altijd goed hebt gekund)? Hoe overtuig je managementlagen en tientallen stafafdelingen van noodzakelijke veranderingen? Zijn er lichtende voorbeelden? Mag je afkijken? Als je denkt iets niet meer alleen te kunnen, moet je dan acquireren, fuseren dan wel strategische allianties aangaan? Zijn er methoden, modellen, systemen waarmee meer duidelijkheid kan worden verschaft over de te volgen richting?
Zijn er gemeenschappelijk vastgestelde fundamenteel onwrikbare economische opvattingen waaraan niet meer getornd behoeft te worden?
Wie zich in de 350 pagina's tekst van 'De grote lijn' verdiept, komt al die vragen tegen. Wellicht ietwat te academisch geformuleerd waardoor veel tekst praktijkmensen zal afschrikken. Toch is het een verhelderende spiegel, die dwingt tot correctie van inzichten. Als president-directeur van een internationale onderneming zou ik mijn strateeg of strategieafdeling een maand op vakantie sturen om dit boek te bestuderen en met aanbevelingen terug te keren.
Een interessant hoofdstuk is “Wie volgt Jack Welch op? Afscheid van General Electric als lichtend voorbeeld’. Welch kende vele volgers, onder wie Timmer en Boonstra bij Philips. Hij hanteerde vier credo’s;
1. Zorg dat je de nummer één of twee in je branche bent of ‘close, fix or sell’. 2. Snij hard en voortdurend in kosten. 3. Investeer in continue verandering. 4. Koop groei. Resultaat? Shareholder value!
2. Die credo’s hebben GE geen windeieren gelegd. Of toch? Een verschraalde onderneming is overgebleven. Het automatisme van groot, groter, grootst, het botte middel van massaontslagen, veranderen om te veranderen, kopen van groei, het zijn gedragingen die niet meer in deze tijd passen. Grote ondernemingen moeten leren in ‘hun’ samenleving te passen, netwerkspeler worden en met alle stakeholders rekening houden.
Eindhovens Dagblad 22 januari 2003